Disse wat grieselachtige Geschicht word siet Jahrhunnerten in't freeske
Saterland vertellt. Dat geiht hier neet tegen de Kark of de Pastoren of
de Kösters - hier geiht dat bloot over Lü, de de Hals neet vull kriegen
könen un de olle Adam stillweg unner de Knaken hebben.
Daar was ins'n Pastoor, de sien egen Swien slacht har. He kwamm 's
mörgens bi sien Köster in der Kark un see: "Köster, ik heb van mörgen
mien Swien slacht."
"Dat is good, Heerohm", see de Köster. "Har't good Speck?" - "Dat geiht
wal an", see de Pastoor, "man dat is neet wat ik seggen wull." - "Na,
wat dann?" froog de Köster. "All Lü hebben mi'n Braden brocht, un wenn
ik hör all ook een henstüren mutt, dann bün ik mien heel Swien kwiet",
klaagde de Pastoor.
Wo ji dat maken, dat wil ik jo seggen. - Ji laten's abends jo Swien
lange vör de Dö stahn, un mörgen froog seggen ji, dat dat Swien jo
stohlen worden is. Dann brengen jo de Lü der noch wat to." - "Dat is'n
goode Raad", see de Pastoor.
Anner Dag 's mörgens kwamm de Pastoor weer bi de Köster in de Kark un
see: "Köster, mien Swien is mi stohlen worden." - "Ja, Heerohm. Daar
blieft man bi. Anners höven ji nix to seggen", antwoordde de Köster. De
Pastoor much seggen, wat he wull. He kunn mit de Köster nix anfangen. De
Köster see alltied weer: "Ja, Heerohm, da blieft man bi."
Man de Pastoor har't in de Luur, dat de Köster dat Swien kregen har,
umdat he in de Kark so mall proot har. Körte Tied daarna har de Köster
sien Jung so'n lüttjen Dobbe utgraven, un daar har he Water ringoten. He
haude mit'n Stock to dat Gatt in un sung: "Hoho in't Holt, uns Vader het
de Pastoor sien Swien in't Solt."
Jüst as de Jung dat sung, kwamm de Pastoor overto. "Fent, wat singst du
daar?" froog he. Do verjoog sück de Jung, as wenn he de Düvel to sehn
kregen har, un he see: "Och, nix" - "Sing gau noch eenmaal, wat du net
sungen hest, of ik hau di dood!" bölkde de Pastoor, denn he har't neet
recht verstahn. Do kreeg de Jung so'n Schrick, dat he datsüvige nochmaal
sung. "Wenn ik di mörgen in Kark to't Singen upropen do", see de
Pastoor, dann mußt du mi dat Lied noch eenmaal singen", un he gaff de
Jung 'n Rieksdaler. "Man wenn du dat neet singst, dann hau ik di dood."
De Pastoor gung weg, un de Jung leep na Huus, un as he daarhen kwamm,
wees he sien Vader dat Geldstück un see: "Vader, kiek!" un dar sach de
Fent so welig bie ut. "Waar hest du dat heerkregen?" froog de Köster.
"Dat het de Pastoor mi daan." - "Waarför?" - "Ik sall mörgen in Kark
singen: Hoho in't Holt. Mien Vader het de Pastoor sien Swien in't Solt."
"Fent, de Düvel sall di halen, wenn du dat singst. Wacht even: Ik sall
di anners wat lehren, wat du singen kannst." - "Ja, Vader.Wat sall ik
singen, wenn de Pastoor mi fraggt?" - "Wenn de Pastoor di upröppt, dann
sallst du singen: De Dag, de is so wunnermooi för all Kreaturen. All de
Wieven in uns Loog bünt uns Pastoor sien H---."
De Sönndag daarna, as de Pastoor un de Lü in de Kark wassen, hull de
Pastoor Kinnerschool. He prootde derover, wo de Lü so kwaad worden
wassen. He see: "Hier disse lüttje Jung will der de Wahrheit over seggen,
wat sük annerlest of spölt het. Fent, fang man an!"
Do fung de Jung an to singen: "De Dag, de is so wunnermoi för alle
Kreaturen. All de Wieven in uns Loog sünt uns Pastoor sien H---."
"Jung, wo kannst du mi mit so wat komen?!" bölk de Pastoor. Do see de
Jung: "Mien Vader see ik sull so singen."
De Lü bursten bold van't Lachen, un de Pastoor leet, as wenn de Düvel
hum haalt har. He wuss neet, wat he daarto seggen sull, as de Jung dat
sung.
Nu droog man de Pastoor to, dat de Köster dat Swien har. Do froog he
sien Moder, wo he dat wal anfangen sull, dat he derachter kwamm, of de
Köster dat Swien kregen har of neet. Do meen sien Moder: "Gah na de
Köster hen un see tegen hum, dat du vandaag grote Besök kriggst un dat
di dien groot Schapp in de Weg steiht. Dann biddst du hum, dat Schapp
over Dag in sien Huus unnertobrengen. Dat sleiht de Köster di wisse neet
of, un dann kannst du mi in dat Schapp insluten un mi na de Köster sien
Huus dragen laten. Dann kann ik sachs wies worden, of he dat Swien het
of neet."
"Dat sall gebören", see de Pastoor un gung na de Köster hen un dee
nettso, as hum sien Moder dat raden hat. As de Pastoor bi hum kwamm, see
de Köster: "Dat kann angahn.Ik hebb Bott genug."
"Man ik kann dat Schapp neet allennig dragen", see de Pastoor. "Könen ji
mi der neet bi helpen?"
"Waarum dat neet?" antwoordde de Köster. "Ik will futt mit anpacken. "Do
drogen de Köster un de Pastoor dat Schapp mit de Pastoor sien Moder
derin na de Köster sien Huus hen.
Bi't Middageten, as dat an't Speckdelen gung, see de een Fent: "Uns
Hinnerk het'n groter Stück as ik. Ik will ook so'n groot Stück hebben.
"Daarup se de Köster tegen sien Frau. "Geef de Jungse noch elk'n Stück.
De Pastoor het noch mehr Speck."
"Haha!" doch de Pastoor sien Moder. "Nu weet ik dat wisse, dat de Köster
uns Swien stohlen het. Was ik nu bloot weer in Huus! "Man se muss bit
Avend sitten. Se kunn dat Hoosten neet laten un har Smacht as'n Wulf. De
Tied, bit de Avend kwamm, wuur hör to lang. In de Tüskentied gung de
Köster sitten, lehnde sien Stohl tegen dat Schapp un wull inslapen. Man
dann kwamm dat Hosten over dat olle Wief.
"Wat, Düvel!" doch de Köster. "Wat sitt der wal in?" He spitzde de Ohren
un lüsterde. Dann hoostde se nochmaal. "Haha!" doch de Köster. "Sittst
du olle Hexe derin. Di sall de Düvel!"
He gung hen un haalde all de Slötels, de he in Huus har - de
Karkenslötels un ook sien egen Huusslötels. He probeerde se all uut, un
würkelk un wahr - de een passde.Daar kreeg he dat Schapp mit open, un
daar satt de Pastoor sien Moder in to pinkohren. Do wuur de Köster futt
so kwaad, dat he sück de Fürstange greep un dat olle Wief dermit
doodhaude.
Wat was nu to doon? He besunn sük, un dann haalde he sük'n Ende Wust un
stoppde hör dat in de Hals, so dat't leet, as wenn se sük deran
versloken har un stickt was .Dann kreeg he hör in't Schapp, settde hör
weer up un sloot dat Schapp weer dicht.
's Avends kwamm de Pastoor un see: "Mien Besök is weggahn. Nu much ik
mien Schapp geern weerhalen. Willen ji nochmall evev weer anfaten?" -
"Ja, Heerohm. Dat wil ik wal doon", se de Köster.Dann brochen de beiden
dat Schapp weer na de Pastoor sien Huus hen, un as se daarhen kwammen,
gaff de Pastoor de Köster 'n Söpke mit up de Weg un dermit goden Dag.
So gau as de Köster weg was, sloot de Pastoor dar Schapp open, denn he
wull weten, wat't bi de Köster geven har. Man wat keek he up, as he
sach, dat sien Moder dood was un'n Wust in de Sluuk har. Wat was ni to
doon?Man sw was nu eenmaal dood, un de Pastoor wuss't anners neet, as
dat se'n Wust mitnohmen un sük dearn doodeten har.
De Pastoor gung weer na de Köster hen un see: "Köster, 'n groot Mallör
het sük in mien Huus ofspölt. Denkt jo, mien Moder het sük an 'n Wust
doodeten." - "Slecht genoog, Heerohm, man wenn se nu eenmal dood is,
dann mutt se begraven worden. " - "Daar geiht't um", see de Pastoor.
"Willen ji mien Moder neet begraven?" - "Ja, Heerohm. Dat will ik doon.
Man'n Sack heer!"
Dann stoppde de Köster dat olle Wief in'n Sack un leep dermit na sien
Huus hen. De Pastoor har jüst de Avend vördem de Brooddeeg sürd un wull
anner Dag's mörgens Brood backen. Dat wuss de Köster, un Brood har he,
de Hemel beter't, ook neet.
Do unner Nacht gung he an't Wark, namm de Pastoor sien olle Moder up
d'Nack, gung mit de Liek to't Backhuus in, stellde hör be de Backtrog
daal un stook hör de Arms bit to de Ellbogens in de Deeg rin, so dat't
leet, as wenn se daar stunn, de Deeg to kneden.
Anner Dag 's mörgens, as de Pastoor sien Maid kwamm un de Deeg upmaken
wull, do stunn de Pastoor sien Moder der al bi to kneden. De Maid
verjoog sük, as wenn se een mit'n Pahl vör d'Kopp kregen har, leep na de
Pastoor hen un see: "Heer Pastoor, jo Moder is weerkomen un kneedt de
Deeg, dat't grummelt un leit."
De Pastoor sprung to't Bedde ut un leep daarhen, un - wisse un wahr -
sien Moder stunn bi de Trog to kneden.Do stürde he een van sien Maiden
hen, se sull de Köster halen.As de Köster be hum ankwamm, do see de
Pastoor: "Köster, hebben ji mien Moder neet begraven, of hebben ji hör
neet deep genoog in de Grund inkregen? Se is weerkomen un steiht daar bi
de Backtrog to Deeg kneden."
"Ja!" see de Köster. "Ik heb hör begraven, so as all Lü begraven
worden.Dat is van sülst." - "Neemt hör man mit, man ditmaal grafft hör
deep genoog in, dat se mi neet noch eenmaal weerkummt." - "Dat sall
gebören, Heerohm." - "De Deeg mutt nu klaarmaakt worden", see de Pastoor
tegen sien Maiden. "He kann neet in de Trog liggen blieven." - Do see de
een Maid: "Ja, wenn de Heer Pastoor der wat van eten will, mientwegen,
man ik et der keen Beet van!" - "Un ik nettso minn", see de anner Maid.
"Un ik eet der ook nix van, un krieg ik in dree Dagen nix", see de
Knecht. "Na, wat sall ik dann daarmit maken? De Deeg kann doch neet
verdarven", see de Pastoor. "To'n Wegsmieten is he doch to good", see de
Köster. "Dann geef 't mi 't man. De Kinner eten der sachs wat van. De
weten't ja neet."
De Köster backde de Deeg, un nu har he Brood un Speck, man keen Flees.
Dann full hum in, dat de Pastoor 'n fette Osse up Stall stahn har. Hum
waterde de Beck daarna.
Do gung he an't Wark un leet sük in de Pastoor sien Huus insluten. As he
unner Nacht meende, dat se all deep in Slaap laggen, sneed he de Osse de
Hals ut. Do gung he hen un haalde de Pastoor sien Moder weer, settde hör
in de Huuk derbi daal, de hör dat Hilt van'n Slachtermest in de Hand un
stook dat Lemmt in de Haals van de Osse, so dat't utsach, as wenn se de
Osse de Kehl utsneden har.
As de Dennsten anner Dag's mörgens up de Deel kwammen un sachen, dat dat
olle Wief de Osse ofmopst har, lepen se na de Pastoor hen un seden:
"Wat raden ji nu, Heer Pastoor?Jo Moder is verleden Nacht weerkomen un
het uns fette Osse de Kehl offsneden.
In sien olle Slipprock un mit bloot een Slure an de Footen bösselde de
Pastoor up de Stall an, un - würkelk un wahr - de Osse was de Kehl
utsneden un dat olle Wief sat derbi to fucheln. De Köster muss weer
derher.
"Nu hebben ji mien Moder noch neet deep genoog begraven. Kiekt jo dat
Mallör mal an! Daar is se weerkomen un het mien fette Osse de Hals
utsneden. Wenn ji hör mi neet deep genoog begraven, dann holl ik keen
Veeh in Stall un keen Brood in't Schapp."
"Nu, Heerohm, ditmaal könen ji jo daarto verlaten, dat ik hör deep
genoog begraven sall. Nu sall se hör neet mehr weerkomen, un wenn se
doch weerkummt, dann sall ik de Schade, de dervan kummt. Süst betahlen.
"Do see de Pastoor to sien Knecht: "Nu loop gau na de Slachter hen, dat
he de Osse heelundall slachten deit un dat Flees för de Winter
torechtmaakt." Do see de Knecht: "Na, wat sall dat dann? Könen ji de
Osse allennig upeten? Wi eten der doch nix van." - "Man wat sölen wi
dermit anfangen? De Osse könen wi de Hunnen doch neet vörsmieten. Daar
is dat Flees doch to good to", see de Pastoor. "Ja, Heerohm. Daar is de
Osse to good to", antwoordde de Köster. "Man wenn ji hum mi doon, dann
sall ik tosehn, dat ik hum over de Kante krieg. Mien Frau un mien Kinner
weten doch neet, dat ji Moder hum slacht het. Un dann könen ji vanwegen
hör Moder sünner Sörgen wesen.
Dat har he good to seggen, denn he har nu van de Pastoor genoog kregen.
De Köster har nu Speck, Brood un Flees, man nu fehlde hum doch noch wat.
He har noch keen Kohl.
"Wo fangst du dat nu an, Köster", see he to sük sülst, as he mit de
Pastoor sien Moder in'n Sack na Huus gung. Tomaal sagg he, dat 'n Buur
'n fixe Slag Buuskohl bi de Weg liggen har.
"Düvel, dat kann mi good to passe komen", doch de Köster. He gung bi un
broch de Pastoor sien Moder in de Kohl un settde hör in de Huuk daal.
Dann de he hör dat groote Mest in de een Hand un 'n Kohlkopp in de
anner, as wenn se hum ofsnieden wull.
Anner Dag's mörgens, as de Buur upkwamm un na sien Kohl kieken wull, so
sach he d'r 'n old Wief tüsken sitten. Do doch he: "Wat, Düvel, sall dat
wal wesen?" He greep sük een Steen, smeet na de Frau un raakde hör, so
dat se over de Kopp full. "Dat was doch neet heel miss", see de Buur.
Man wat verjoog he sük, as he achter sük ropen hörde: "Wat, Düvel, Buur,
maakst du daar? Du hest ja wiisse un warrantig uns Pastoor sien Moder
doodsmeten." Dat was de Köster.He leep der dichtbi heerum, um
natokieken, wat de Kohl un de Pastoor sien Moder maken deden. Do see de
Buur: "Swieg bloot still! Ik bidd di um Gottes Wille. Segg der nix van.
Ik will gern betaalen. Wat wullt du hebben? Ik will di 'n Rieksdaker
geven.
"Hee, wat Rieksdaler! Wenn du mi dien hele Kohl deist, dann sal ik
stillswiegen, man anners breng ik dat an de grote Klocke."
"Ja, nu. Wenn't neet anners kann. Dann haal hum weg."
Nu har de Köster Speck, Brood, Flees un Kohl, un do mook he, dat he dat
olle Wief unner de Grund kreeg, denn se was al dree Dagen dood un wuur
bi lüttjen riep för't Graft.
