Dizze webstee richt zok op d'aandere autochtone toalen van Nederland. Noast t Nederlands worden der in Nederland
noamelk nog meer toalvarianten sproken. Drij dialektgroepen binnen erkend as nait-Nederlandse streektoal (volgens t
Europees Haandvest van Streek- en Minderhaidstoalen). Doarnoast schenkt dizze webstee ook aandacht aan verschillende
dialekten van t Nederlands.
In Nederland binnen de erkende streektoalen: Vrais, Limburgs en Nedersaksisch. De noam "streektoal" is echter
mislaaidend as vertoalen van t Engelse "regional language". Volgens de dikke Van Dale is streektoal noamelk synoniem aan
dialekt en dat is nou krek wat n streektoal nait is. Erkennen as streektoal gebeurt allind as de betrevvende toalvariant gain
dialekt van t Nederlands is en as t van vrouger heer in Nederland sproken wordt. Dialekten as Broabants en Betuws kommen
dus nait in aanmaarken, net as allochtone toalen as t Turks. t Onderschaaid tussen n dialekt en n (streek)toal is traauwens
nait aaltied even dudelk. Over t aalgemain worden varianten mit n aigen heerkomst en ontwikkeln nait as dialekten bestempeld,
vandoar dat Vrais, Limburgs en Nedersaksisch wel en bievubbeld Broabants en Utrechts nait as streektoal erkend worden. t
Standoard Nederlands komt noamelk veurt uut o.a. dizze dialekten.
Offisiële erkennen
Der bestoan twij niveaus van erkennen. t Vrais het t hoogste niveau, volgens hoofdstok III. d'Inwoners van de pervìnsie maggen
kaizen tussen Nederlans of Vrais as heur standoardtoal (350.000 lu kozen veur Vrais). Doarnoast is d'overhaid verplicht t gebruuk
van de toal aktief aan te peerdjen. In de praktiek betaikent dat bievubbeld dat noamborden van steden in twij toalen weergeven
worden en dat n verdachte veur de Vraise rechtbaanke om n Vraise tolk vroagen mag. t Nedersaksisch en t Limburgs hebben
doarentegen n legere erkennen, volgens hoofdstok II (hoofdstok I is n inlaaiden). d'Inwoners van dizze kontraainen maggen nait
kaizen, mor d'overhaid is wel verplicht t gebruuk van de toal aan te peerdjen. De twij toalen binnen achterainvolgens in 1995 en
1997 erkend. d'Overhaid het nog gain dudelke regels opsteld om t gebruuk van de toal aktief te bevördern.
Dialekten
Zo as al zegd telt Nederland noast de drij ofzunderlke streektoalen ook veul dialekten. De Stichting Nederlandse Dialecten (ook
in België) onderschaaidt ongeveer drij "hoofddialekten" per pervìnsie. De westelke en polderpervìnsies telt de stichten nait mit.
In de randstad worden dialekten sproken dij slim dicht bie t Standoard Nederlands liggen, de twijde binnen nog te jong om n dialekt
ontwikkeld te hebben. De stichten komt mit dizze tellen op ongeveer 25 hoofddialekten. Klik hier veur n vergelieken tussen
verschillende dialekten uut Nederland. Dizze webstee holdt zok ook bezeg mit dizze dialekten, benoam t Broabants en t Zeeuws.
Deze pagina is geschreven in het Groningse Veenkoloniaals, de vertaler is
Eltje Doddema.
