Een provincie die zorg draagt voor en trots is op zijn inwoners, staat ook voor de taal van die inwoners. We kennen allemaal wel de tweetalige plaatsnaamborden in Friesland en Limburg. Dat is een prachtige manier voor een dorp of stad om te laten zien dat de gemeenschap haar eigen taal en haar eigen identiteit belangrijk vindt. In Friesland staan die bordjes er al wat langer, maar het Fries heeft dan ook een bijzondere status in Nederland. De Limburgse plaatsnaambordjes zijn er nog niet zo lang in hun tweetalige versie. De lijst van Limburgse plaats- en gemeentenamen in het Limburgs werd samengesteld in 2000 door Frens Bakker. Dagblad de Limburger heeft dat jaar al zijn abonnees een landkaart van de provincie Limburg gestuurd met de Limburgse benamingen.
Zouden wij in Noord-Brabant de gemeenten ook ooit zo ver kunnen krijgen? In 2002 heb ik, geïnspireerd door de kaart van Frens Bakker, een lijst voor Brabant opgesteld, die u verderop vindt. Met de hulp van Mathieu van Woerkom is er ook een kaart van getekend, die u hier kunt vinden (klik op ‘kaartmateriaal’).
De plaatsnamen in hun dialect zijn gebaseerd op de noteringen in de Reeks Nederlandse Dialectatlassen. Deze zijn voor Noord-Brabant opgetekend in de periode 1935-1966. Hier en daar zijn enkele aanvullingen of correcties aangebracht; deze zijn gebaseerd op de enquête van Schrijnen, Van Ginneken en Verbeeten (Nijmegen, 1914), op de boeken van Weijnen (Onderzoek naar de dialectgrenzen in Noord-Brabant, 1937), Swanenberg en Swanenberg (Èige grèij, 1996) en Hoppenbrouwers (De taal van Kempenland, 1996), op aanvullingen van Michel de Koning en op de collecties van Sjef van Schalen en Cor Schuurmans.
Plaatsnamen in het dialect zijn net als de overige dialectwoordenschat aan verandering onderhevig. Voor Oisterwijk werd Ósterik en Ósterwéék gevonden en voor Valkenswaard zijn Valkesweerd en Valkeswird bekend. Daarbij zijn Ósterwéék en Valkeswird recenter en wij hebben in deze kaart voor de meer oorspronkelijke naam gekozen. In een enkel geval was onbekend welke naam de meest oorspronkelijke was (Vèèltóvve naast Vèlteve voor Veldhoven) en hebben we simpelweg een keuze gemaakt. De tekst van de Reeks Nederlandse Dialectatlassen is niet gedrukt maar geschreven en bij de vermelding voor Oosteind was het handschrift moeilijk leesbaar; zegt men Destèènd of Oestèènd?
Is de meer oorspronkelijke naam niet meer in gebruik en vervangen door een andere dialectbenaming? Of ontbreekt uw woonplaats? Meld het ons!
Lijst van plaatsen en hun namen in hun eigen dialect
