Artikel uit De Twentsche Courant Tubantia van 11-04-2002
Twentse schrijftaal heeft Nederlandse wortels
LOSSER (ANP) - Niet het Duits, maar het Nederlands ligt ten grondslag aan de schrijftaal van het middeleeuwse Twente. Dat concludeert germanist G. Seyger in zijn promotieonderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het onderzoek is woensdag gepresenteerd.
Lange tijd werd aangenomen dat de Twentse schrijftaal Duitse wortels heeft. Dit wegens de Duitse klank en omdat een eerdere deskundige in zijn onderzoek sprak over ‘Westfaalse expentie’ waaruit de Duitse invloed op de Twentse taal zou blijken. Seyger bestrijdt die theorie.
De germanist doet dat op basis van oorkonden uit de steden Almelo, Enschede, Oldenzaal en Ootmarsum die tussen 1336 en 1500 zijn geschreven. Hij vergeleek de woorden uit de geschriften met teksten die afkomstig waren van de bischoppen van Utrecht uit die tijd. „De overeenkomsten tussen de Twentse schrijftaal en de bisschoppelijke schrijvers waren prominent”, concludeert Seyger.
Als voorbeeld geeft Seyger de woorden ‘wij hebben’, die in het Twents als ‘wie hebt’ worden uitgesproken. Dat klinkt Duits, maar in de Twentse schrijftaal is al rond 1500 de constructie ‘wie hebben’ dominant, waarmee de band met het (middel)Nederlands wordt aangegeven.
De germanist gaat nog een stapje verder, want volgens hem is het Duits in de grensstreek (Westfaals) ook sterk beïnvloed door het Nederlands en niet andersom. „Omdat Nederland veel furore maakte in de handel en door de VOC gingen de mensen in Westfalen steeds meer westelijke, en dus Nederlandse, varianten van woorden gebruiken. Zo hoopten ze op meer prestige.”
Het onderzoek van Seyger is ook door de universiteit van het Duitse Münster geaccepteerd.
